Historia
Najstarszy park narodowy w Polsce
Najstarsze parki narodowe w Polsce to Białowieski iPieniński — oba utworzono w 1932 roku. Białowieski często wskazuje się jako najstarszy, bo ochrona najcenniejszej części Puszczy Białowieskiej sięga 1921 roku.
Jak to było z Białowieżą i Pieninami?
W 1921 roku w Puszczy Białowieskiej utworzono Nadleśnictwo Rezerwat — zalążek przyszłego parku. W 1932 roku przekształcono je w Park Narodowy w Białowieży, a po wojnie, w 1947 roku, reaktywowano jako Białowieski Park Narodowy.
W tym samym 1932 roku powstał Park Narodowy w Pieninach. Wyjątkowe było to, że równolegle utworzono rezerwat po czechosłowackiej stronie przełomu Dunajca — Pieniny stały się jednym z pierwszych na świecie przykładów transgranicznej ochrony przyrody.
Najstarszy park narodowy na świecie
Pierwszym parkiem narodowym na świecie jest Yellowstone w Stanach Zjednoczonych, utworzony w 1872 roku. W Europie pierwsze parki narodowe powstały w 1909 roku w Szwecji. Polska dołączyła do tego grona w 1932 roku.
Parki narodowe w Polsce od najstarszego do najmłodszego
| # | Park narodowy | Rok utworzenia | Powierzchnia | Województwo |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Białowieski Park Narodowy | 1932 | 105,2 km² | podlaskie |
| 2. | Pieniński Park Narodowy | 1932 | 23,5 km² | małopolskie |
| 3. | Świętokrzyski Park Narodowy | 1950 | 76,3 km² | świętokrzyskie |
| 4. | Babiogórski Park Narodowy | 1954 | 33,9 km² | małopolskie |
| 5. | Tatrzański Park Narodowy | 1954 | 211,8 km² | małopolskie |
| 6. | Ojcowski Park Narodowy | 1956 | 21,5 km² | małopolskie |
| 7. | Wielkopolski Park Narodowy | 1957 | 76,2 km² | wielkopolskie |
| 8. | Kampinoski Park Narodowy | 1959 | 385,4 km² | mazowieckie |
| 9. | Karkonoski Park Narodowy | 1959 | 59,5 km² | dolnośląskie |
| 10. | Woliński Park Narodowy | 1960 | 109,4 km² | zachodniopomorskie |
| 11. | Słowiński Park Narodowy | 1967 | 327,4 km² | pomorskie |
| 12. | Bieszczadzki Park Narodowy | 1973 | 292 km² | podkarpackie |
| 13. | Roztoczański Park Narodowy | 1974 | 84,8 km² | lubelskie |
| 14. | Gorczański Park Narodowy | 1981 | 70,3 km² | małopolskie |
| 15. | Wigierski Park Narodowy | 1989 | 150,9 km² | podlaskie |
| 16. | Drawieński Park Narodowy | 1990 | 113,4 km² | zachodniopomorskie, lubuskie, wielkopolskie |
| 17. | Poleski Park Narodowy | 1990 | 97,6 km² | lubelskie |
| 18. | Biebrzański Park Narodowy | 1993 | 592,2 km² | podlaskie |
| 19. | Park Narodowy Gór Stołowych | 1993 | 63,4 km² | dolnośląskie |
| 20. | Magurski Park Narodowy | 1995 | 194,4 km² | małopolskie, podkarpackie |
| 21. | Narwiański Park Narodowy | 1996 | 73,5 km² | podlaskie |
| 22. | Park Narodowy „Bory Tucholskie” | 1996 | 48 km² | pomorskie |
| 23. | Park Narodowy „Ujście Warty” | 2001 | 79,6 km² | lubuskie |
Kiedy powstawały polskie parki narodowe?
- Lata 1930.Białowieski (1932), Pieniński (1932)
- Lata 1950.Świętokrzyski (1950), Babiogórski (1954), Tatrzański (1954), Ojcowski (1956), Wielkopolski (1957), Kampinoski (1959), Karkonoski (1959)
- Lata 1960.Woliński (1960), Słowiński (1967)
- Lata 1970.Bieszczadzki (1973), Roztoczański (1974)
- Lata 1980.Gorczański (1981), Wigierski (1989)
- Lata 1990.Drawieński (1990), Poleski (1990), Biebrzański (1993), Gór Stołowych (1993), Magurski (1995), Narwiański (1996), Bory Tucholskie (1996)
- Lata 2000.Ujście Warty (2001)
Najwięcej parków utworzono w latach 90. XX wieku, po przemianach ustrojowych. Ostatni powstał w 2001 roku — zobacz najmłodszy park narodowy w Polsce.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest najstarszy park narodowy w Polsce?
Białowieski i Pieniński Park Narodowy — oba utworzono w 1932 roku. Białowieski najczęściej uznaje się za najstarszy, bo ochrona Puszczy Białowieskiej sięga 1921 roku.
Jaki jest najstarszy park narodowy na świecie?
Park Narodowy Yellowstone w USA, utworzony w 1872 roku.
Ile parków narodowych powstało przed II wojną światową?
Dwa: Białowieski i Pieniński, oba w 1932 roku. Pozostałe 21 utworzono po 1945 roku.