Gołoborze na zboczu Łysej Góry

Gołoborze na zboczu Łysej Góry · Fot. Agnieszka Kwiecień, Nova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Park narodowy · Góry · woj. świętokrzyskie

Świętokrzyski Park Narodowy

Jedne z najstarszych gór Europy, gołoborza z kwarcytowych głazów, Łysica i Łysa Góra z klasztorem — oraz Puszcza Jodłowa opisana przez Żeromskiego.

Rok utworzenia
1950
Powierzchnia
76,3 km²
Województwo
świętokrzyskie
Symbol
jeleń
Ocena w Google
★ 4,7 (1363)

Świętokrzyski Park Narodowy — najważniejsze informacje

Świętokrzyski Park Narodowy obejmuje najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich — Łysogóry — z Łysicą i Łyścem (Łysą Górą). To jedne z najstarszych gór w Europie: dziś niewysokie, łagodne i porośnięte lasem, ale z niezwykłymi gołoborzami — rumowiskami kwarcytowych głazów na zboczach.

Park powstał w 1950 roku. Słynie z lasów jodłowych — „Puszczy Jodłowej”, którą Stefan Żeromski opisał w utworze o tym samym tytule — oraz z legend o czarownicach, które miały zlatywać na sabaty na Łysą Górę.

Park łatwo zwiedzić w jeden dzień: na Łysicę z Świętej Katarzyny idzie się niecałą godzinę, a Drogą Królewską z Nowej Słupi dojdziesz do klasztoru na Świętym Krzyżu.

Pod względem powierzchni to 14. park narodowy w Polsce(zajmuje ok. 0,024% powierzchni kraju), a pod względem daty utworzenia —3. z 23 parków.

Symbol Świętokrzyskiego Parku Narodowego

jeleń

W logo parku jest jeleń z krzyżem w porożu. Nawiązuje do legendy o królewiczu Emeryku, któremu podczas polowania ukazał się jeleń z jaśniejącym krzyżem — na pamiątkę tego zdarzenia na Łyścu miał powstać klasztor.

Symbole wszystkich parków zebraliśmy na stronie symbole parków narodowych.

Co zobaczyć w Świętokrzyskim Parku Narodowym — atrakcje

Łysica

Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (614 m), z gołoborzem na zboczu. Krótkie wejście z Świętej Katarzyny, po drodze kapliczka i źródełko św. Franciszka.

Święty Krzyż (Łysa Góra)

Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego z klasztorem na szczycie Łyśca (595 m) — jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce.

Gołoborza

Rumowiska kwarcytowych głazów pozbawione drzew. Najlepiej oglądać je z platformy widokowej na Łyścu.

Droga Królewska

Brukowana droga z Nowej Słupi na Święty Krzyż, którą według tradycji wędrowali polscy królowie. Ok. 45 minut podejścia.

Muzeum przyrodnicze na Świętym Krzyżu

Ekspozycja parku o przyrodzie i geologii Gór Świętokrzyskich, w zabudowaniach klasztornych. Wstęp płatny.

Zdjęcia — Świętokrzyski Park Narodowy

Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons i są udostępnione na wolnych licencjach. Pełna lista autorów:źródła zdjęć.

Szlaki i trasy

  1. Święta Katarzyna – ŁysicaOk. 2,5 km i 45–60 minut w górę. Krótko, ale miejscami stromo i kamieniście.
  2. Nowa Słupia – Święty Krzyż (Droga Królewska)Ok. 2 km, 45 minut. Brukowana droga przez Puszczę Jodłową.
  3. Grzbiet Łysogór: Łysica – Święty Krzyż (czerwony)Główny Szlak Świętokrzyski prowadzi grzbietem przez cały park, ok. 16 km i 4–5 godzin. Wymaga zorganizowania powrotu.

Czasy przejścia są orientacyjne — zależą od kondycji, pogody i liczby postojów.

Zwierzęta i rośliny

Zwierzęta

W lasach żyją jelenie, sarny, dziki i borsuki, a z ptaków — dzięcioły, sowy i bociany czarne. Gołoborza zamieszkują niezwykłe pająki i owady przystosowane do zimnego mikroklimatu głazowisk.

Rośliny

Królują lasy jodłowe i bukowe. Rośnie tu modrzew polski — podgatunek występujący w Polsce głównie w tym regionie. Na gołoborzach rosną porosty i mchy.

Bilety i opłaty

Wstęp do parku jest płatny — w 2026 roku bilet normalny kosztuje ok. 11 zł, ulgowy 5,50 zł. Osobno płaci się za wstęp do muzeum na Świętym Krzyżu. Bilety kupisz w kasach przy wejściach i online.

Ceny i zasady wstępu sprawdziliśmy: październik 2026. Parki zmieniają cenniki zwykle przed sezonem — przed wyjazdem potwierdź je na swpn.gov.pl. Zestawienie dla wszystkich parków znajdziesz w artykule bilety do parków narodowych.

Dojazd i parking

Park leży ok. 20–35 km na wschód od Kielc. Najpopularniejsze wejścia to Święta Katarzyna (na Łysicę) i Nowa Słupia (na Święty Krzyż); w obu miejscach są parkingi. Dojedziesz też autobusem z Kielc.

Czy można wejść z psem?

Pies musi być na smyczy; na niektórych odcinkach mogą obowiązywać ograniczenia. Sprawdź regulamin na stronie parku.

Kiedy jechać i jaka jest pogoda

Wiosną lasy jodłowe są najbardziej zielone, a jesienią buki się złocą. W sierpniu w Nowej Słupi odbywają się Dymarki Świętokrzyskie — festyn dawnego hutnictwa.

Mapa Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Punkt na mapie wskazuje siedzibę lub główne wejście do parku. Kliknij inne punkty, by przejść do sąsiednich parków.

Ciekawostki o Świętokrzyskim Parku Narodowym

  • Góry Świętokrzyskie należą do najstarszych gór w Europie.
  • Gołoborza powstały w wyniku wietrzenia skał w zimnym klimacie epoki lodowcowej.
  • Legenda głosi, że na Łysej Górze odbywały się sabaty czarownic.
  • Modrzew polski rośnie w Polsce przede wszystkim w Górach Świętokrzyskich.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego?

W 2026 roku bilet normalny kosztuje ok. 11 zł, ulgowy 5,50 zł. Muzeum na Świętym Krzyżu ma osobny bilet.

Ile trwa wejście na Łysicę?

Z Świętej Katarzyny ok. 45–60 minut w górę.

Co to są gołoborza?

To rumowiska kwarcytowych głazów na zboczach Łysicy i Łyśca, na których nie rosną drzewa. Powstały w zimnym klimacie epoki lodowcowej.

Parki narodowe w pobliżu

Wszystkie parki narodowe w Polsce →